Chuyển đổi số để sản xuất xanh tại các làng nghề Hà Nội

Sản xuất bền vững

19/10/2026

Ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình sản xuất, tiết kiệm chi phí mà còn tạo nền tảng để sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Đón đầu xu thế

Là một trong những địa phương có hệ thống làng nghề phong phú, Hà Nội sở hữu nhiều ngành nghề truyền thống như gốm sứ, mây tre đan, sơn mài, chế biến gỗ, dệt lụa và chế biến nông sản, thực phẩm. Trong bối cảnh thị trường ngày càng chú trọng chất lượng, nguồn gốc sản phẩm và trách nhiệm môi trường, nhiều doanh nghiệp làng nghề đang từng bước đổi mới phương thức quản lý, ứng dụng công nghệ số và cải tiến quy trình sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu tác động đến môi trường.

Tại làng gốm Bát Tràng, xã Bát Tràng, việc kết hợp kỹ thuật thủ công với công nghệ hiện đại mở ra hướng phát triển mới cho sản phẩm truyền thống. Các giải pháp như số hóa thông tin sản phẩm, quản lý đơn hàng, cải tiến lò nung và xử lý khí thải có thể giúp cơ sở sản xuất nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm năng lượng và giảm tác động đến môi trường. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng còn phụ thuộc vào điều kiện đầu tư và quy mô của từng cơ sở.

Lò gas nung giúp giảm phát thải khí ra môi trường, chất lượng và hiệu quả sản phẩm được nâng cao

Với các làng nghề mây tre đan như Phú Vinh, xã Phú Nghĩa, và chế biến gỗ tại Hữu Bằng, xã Hữu Bằng, việc quản lý nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và hạn chế hao hụt cũng là những khâu cần được chú trọng. Sử dụng hợp lý nguyên liệu tự nhiên, tối ưu quy trình gia công, phân loại phế liệu và tận dụng phần nguyên liệu còn giá trị có thể góp phần giảm chi phí, hạn chế chất thải.

Cùng với đổi mới sản xuất, thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng giới thiệu sản phẩm tạo thêm cơ hội để làng nghề tiếp cận khách hàng, quảng bá giá trị văn hóa và mở rộng thị trường. Việc cung cấp thông tin rõ ràng về nguồn gốc, chất liệu và quy trình chế tác cũng giúp nâng cao tính minh bạch, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ là một phần của quá trình đổi mới. Để phát triển lâu dài, các cơ sở còn cần cải tiến quy trình sản xuất, sử dụng năng lượng hiệu quả, kiểm soát chất thải và từng bước đáp ứng các yêu cầu về môi trường. Đây cũng là cơ sở để Hà Nội thúc đẩy sản xuất xanh, gắn nâng cao giá trị sản phẩm với sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững.

Thúc đẩy sản xuất xanh, phát triển bền vững

Nhằm hỗ trợ các cơ sở làng nghề chuyển đổi theo hướng thân thiện với môi trường, Sở Công Thương Hà Nội đã triển khai các chuỗi kết nối sản xuất và tiêu dùng bền vững trong lĩnh vực sơn mài, mây tre đan, chế biến gỗ và nông sản. Các hoạt động tập huấn về sản xuất sạch hơn, tiêu dùng bền vững và sử dụng năng lượng hiệu quả cũng góp phần nâng cao nhận thức, khuyến khích cơ sở sản xuất đổi mới phương thức hoạt động.

Thông qua chương trình khuyến công, Trung tâm Khuyến công và tư vấn phát triển công nghiệp thuộc Sở Công Thương Hà Nội lựa chọn các đề án có tính khả thi, ưu tiên mô hình có khả năng lan tỏa. Việc hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị mới và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm tiêu hao năng lượng và hạn chế tác động đến môi trường.

Hà Nội tăng cường triển khai các chương trình hỗ trợ cơ sở, doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ

Dù vậy, quá trình chuyển đổi xanh tại làng nghề vẫn gặp nhiều trở ngại do phần lớn cơ sở có quy mô nhỏ, nguồn lực đầu tư hạn chế. Việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải, đổi mới thiết bị và áp dụng công nghệ sạch đòi hỏi kinh phí cũng như giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế. Vì vậy, bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật, cần có cơ chế huy động nguồn lực xã hội, hỗ trợ vốn và khuyến khích đầu tư vào các công trình xử lý chất thải.

Về lâu dài, Hà Nội cần gắn quy hoạch không gian sản xuất với yêu cầu bảo vệ môi trường, nghiên cứu phát triển các khu sản xuất tập trung phù hợp và kết hợp hoạt động làng nghề với du lịch. Thành phố cũng cần tăng cường quảng bá sản phẩm thân thiện với môi trường thông qua hội chợ, triển lãm, đồng thời ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Để đáp ứng mục tiêu đến năm 2030, 100% làng nghề tại Hà Nội được công nhận đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường, từng bước xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm, Sở Công Thương Hà Nội sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai các chương trình hỗ trợ cơ sở, doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ. Qua đó, thúc đẩy sử dụng tiết kiệm tài nguyên, hạn chế chất thải và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn.

Song song với đó, thành phố tiếp tục tổ chức hội chợ, triển lãm chuyên ngành nhằm quảng bá sản phẩm xanh, tiết kiệm năng lượng, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nhiều lao động, chú trọng đầu tư công nghệ và phát triển sản phẩm thân thiện với môi trường sẽ được ưu tiên hỗ trợ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển đổi xanh tại các làng nghề.

Tags: