Trước thực trạng ô nhiễm rác thải nhựa tiếp tục là vấn đề môi trường đáng quan ngại, xu hướng phát triển các sản phẩm thay thế nhựa dùng một lần đang được nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam theo đuổi. Công ty TNHH EQUO Việt Nam là một trong những doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này từ năm 2019.

Một trong những dòng sản phẩm chủ lực của EQUO là ống hút và bộ dụng cụ ăn uống làm từ các nguyên liệu tự nhiên như cỏ, gạo, dừa, bã cà phê, mía và các phụ phẩm nông nghiệp khác. Đây là những nguồn nguyên liệu sẵn có tại Việt Nam, góp phần gia tăng giá trị cho nông sản và giảm thiểu lãng phí trong sản xuất nông nghiệp.

Sản phẩm ống hút thân thiện môi trường của EQUO (Ảnh: EQUO)

Các sản phẩm được thiết kế đa dạng về màu sắc và hình dáng, phù hợp với nhiều đối tượng người dùng, từ quán cà phê, nhà hàng, khách sạn cho đến các chuỗi bán lẻ. Không chỉ chú trọng yếu tố môi trường, doanh nghiệp còn đặc biệt quan tâm đến trải nghiệm người dùng: sản phẩm không bị bở, không ảnh hưởng đến hương vị đồ uống, đảm bảo tính thẩm mỹ và tiện lợi trong quá trình sử dụng.

Đáng chú ý, hộp đựng sản phẩm cũng được làm từ giấy tái chế hoặc vật liệu thân thiện môi trường. Doanh nghiệp hạn chế tối đa việc sử dụng bao bì nhựa, đồng thời nghiên cứu các giải pháp bao bì có thể phân hủy hoàn toàn trong môi trường tự nhiên. Sau khi sử dụng, sản phẩm có thể được xử lý trong điều kiện phù hợp mà không để lại vi nhựa hay chất thải tồn lưu lâu dài.

Theo đại diện Công ty TNHH EQUO Việt Nam, thách thức lớn nhất đối với sản phẩm thay thế nhựa dùng một lần không nằm ở công nghệ sản xuất mà ở hành vi tiêu dùng và cấu trúc thị trường. Nhựa dùng một lần có giá thành thấp, tiện lợi và đã trở thành lựa chọn phổ biến trong đời sống hằng ngày. Trong khi đó, các sản phẩm thân thiện môi trường thường có chi phí cao hơn do quy mô sản xuất còn hạn chế và chuỗi cung ứng nguyên liệu chưa thực sự ổn định.

Khó khăn này càng rõ nét trong giai đoạn doanh nghiệp khởi nghiệp trùng với thời điểm kinh tế toàn cầu chịu tác động mạnh từ đại dịch Covid-19. Hoạt động logistics, xuất khẩu và cung ứng nguyên liệu bị gián đoạn, ảnh hưởng đến kế hoạch mở rộng thị trường. Trong bối cảnh sức mua suy giảm, sản phẩm có giá cao hơn so với nhựa truyền thống càng chịu áp lực cạnh tranh lớn.

Sản phẩm dao, nĩa cà phê của doanh nghiệp (Ảnh: EQUO)

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp từng bước tiếp cận các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp và một số quỹ đầu tư quốc tế nhằm hoàn thiện mô hình kinh doanh và mở rộng kênh phân phối. Đồng thời, danh mục sản phẩm cũng được mở rộng sang các giải pháp thay thế nhựa dùng một lần khác thay vì chỉ tập trung vào ống hút. Việc sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu đầu vào được xem là hướng tiếp cận phù hợp với định hướng kinh tế tuần hoàn, góp phần tận dụng tài nguyên sẵn có và giảm phát sinh chất thải.

Ở góc độ thị trường, những năm gần đây xu hướng tiêu dùng xanh tại Việt Nam bắt đầu hình thành rõ nét hơn, đặc biệt trong nhóm người trẻ và các doanh nghiệp dịch vụ. Một số quán cà phê, khách sạn, nhà hàng đã chuyển sang sử dụng ống hút và bao bì thân thiện môi trường như một phần trong chiến lược phát triển bền vững. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để quá trình chuyển đổi diễn ra trên diện rộng, yếu tố then chốt vẫn là khả năng mở rộng quy mô sản xuất, giảm chi phí và sự thay đổi hành vi tiêu dùng trong dài hạn.