Kinh tế tuần hoàn ngành xi măng - vật liệu xây dựng: Lợi thế hợp tác từ mô hình 5R

Kinh tế tuần hoàn

08/01/2026

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, với thông điệp biến thách thức thành động lực tăng trưởng, SCG đã phác họa lộ trình đưa kinh tế tuần hoàn trở thành huyết mạch mới trong vận hành của ngành xi măng và vật liệu xây dựng.

Tái định nghĩa hiệu quả sản xuất qua lăng kính 5R

Trong lộ trình chuyển đổi xanh của Việt Nam, ngành xi măng - vật liệu xây dựng giữ vai trò then chốt trong việc cung ứng nền tảng vật chất cho nền kinh tế, nhưng cũng đối mặt với áp lực lớn về giảm phát thải.

Tại phiên chuyên đề Kinh tế tuần hoàn của Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, đại diện SCG khẳng định: Đã đến lúc kinh tế tuần hoàn cần được tích hợp trực tiếp vào “trái tim” của quy trình sản xuất thay vì chỉ là các mô hình thử nghiệm đơn lẻ.

Đại diện SCG chia sẻ lộ trình đưa kinh tế tuần hoàn vào thực tế quy trình sản xuất tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025 (Ảnh: SCG).

SCG đã minh chứng tính khả thi của chiến lược chuyển đổi xanh thông qua việc áp dụng đồng bộ và nghiêm ngặt mô hình 5R trong toàn bộ quy trình sản xuất.

Khởi đầu với nguyên tắc Refuse (Từ chối), doanh nghiệp luôn tuân theo và xem đây là kim chỉ nam để lựa chọn các nguyên liệu không gây ô nhiễm hoặc không bền vững bằng cách chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sinh khối (biomass), góp phần nâng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo lên khoảng 43%.

Tiếp nối là bước Reduce (Tiết giảm), nơi SCG tập trung tối ưu hóa nguồn lực bằng cách giảm tỷ lệ clinker trong xi măng xuống mức trung bình 65%, giúp tiết kiệm đáng kể tài nguyên khoáng sản không tái tạo.

Chu trình được mở rộng với Reuse & Recycle (Tái sử dụng & Tái chế) thông qua việc đưa tro bay, xỉ thép và các vật liệu phế thải từ các ngành công nghiệp khác quay lại dây chuyền để làm nguyên liệu thay thế.

Cuối cùng, quy trình được khép kín bằng giải pháp Recover (Thu hồi), tận dụng nhiệt dư từ lò nung để phát điện với công suất khoảng 7,5 MW, cho phép nhà máy tự túc một phần năng lượng và giảm phát thải ra môi trường.

Là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái của SCG, Prime Group liên tục đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật, từng bước hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn tại các nhà máy.

Minh chứng rõ nét nhất là hệ thống kiểm soát môi trường toàn diện và khép kín: từ việc tối ưu hóa nguồn nước (hệ thống xử lý nước thải sản xuất, thu hồi nước mưa) cho đến kiểm soát nghiêm ngặt bụi và khí thải (hệ thống xử lý bụi sấy phun, máy hút bụi công nghiệp và làm mát dây chuyền).

Những nỗ lực này không chỉ giúp Prime Group giải quyết bài toán ô nhiễm cục bộ mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu cắt giảm khí thải nhà kính, đưa doanh nghiệp liên tiếp được vinh danh trong Top 100 Doanh nghiệp Bền vững (CSI) và đạt các nhãn xanh uy tín, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Prime Group đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng kỹ thuật và hệ thống kiểm soát môi trường khép kín, hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn (Ảnh: SCG).

Sức mạnh của sự cộng hưởng: Từ nỗ lực đơn lẻ đến hệ sinh thái ngành

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, SCG nhấn mạnh kinh tế tuần hoàn sẽ khó phát huy hiệu quả tối đa nếu chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ. Các dòng vật chất và chất thải chỉ thực sự trở thành tài nguyên khi được kết nối trong một hệ sinh thái quy mô ngành.

Thực tế tại Xi măng Sông Gianh là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của sự hợp tác đồng bộ. Trong giai đoạn 2023-2024, nhà máy đã cùng đối tác chuyên môn đồng xử lý thành công từ 140.000 đến gần 200.000 tấn chất thải mỗi năm để làm nhiên liệu và nguyên liệu thay thế.

Nhờ giải pháp đồng xử lý trong lò nung xi măng, đơn vị này đã giảm khoảng 15% phát thải so với năm cơ sở. Kết quả ấn tượng này không thể đạt được nếu thiếu đi các đối tác thu gom, phân loại chất thải ổn định và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

Nhờ nỗ lực cộng sinh với các đối tác chuyên môn trong việc thu gom và phân loại, Xi măng Sông Gianh đã xử lý thành công gần 200.000 tấn chất thải mỗi năm làm nguyên liệu thay thế (Ảnh: SCG).

Từ góc nhìn chiến lược, tại phiên toàn thể cấp cao, đại diện SCG Việt Nam đã đề xuất các cơ chế hỗ trợ như Green-Line hay Fast-Track dành cho các nhà đầu tư chiến lược.

Những chính sách này sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình thông quan, đầu tư công nghệ xanh và hiện đại hóa hạ tầng, từ đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa cho toàn ngành.

Hướng đến tương lai, SCG cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ để mô hình kinh tế tuần hoàn không chỉ là câu chuyện thành công của riêng SCG hay Prime, Sông Gianh, mà trở thành tiêu chuẩn vận hành chung, góp phần đưa kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.

Nguồn: Dân trí

Tags: