Từ những chiếc lá sen quen thuộc trong đời sống, các nhà thiết kế đã tạo ra những chiếc túi giấy không chỉ mang vẻ đẹp riêng biệt, mà còn gợi mở hướng tiếp cận mới cho giải pháp bao bì xanh thân thiện môi trường.
Trong những năm gần đây, vấn đề rác thải nhựa và bao bì dùng một lần đang trở thành thách thức lớn đối với môi trường. Trước thực trạng này, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế bằng vật liệu thân thiện môi trường đang trở thành xu hướng trong sản xuất và tiêu dùng bền vững.
Tại Việt Nam, bên cạnh các loại bao bì giấy hoặc vật liệu sinh học, đã có nhiều sáng kiến hướng tới việc tận dụng các nguồn nguyên liệu tự nhiên sẵn có trong nông nghiệp. Trong đó, túi giấy lá sen là một ví dụ cho cách kết hợp vật liệu thiên nhiên với thiết kế sáng tạo nhằm tạo ra sản phẩm bao bì mang tính bền vững hơn.
Sen là loài cây quen thuộc trong đời sống văn hóa và kinh tế của nhiều vùng nông nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Cây sen từ lâu đã được khai thác cho nhiều mục đích khác nhau như thực phẩm, dược liệu hoặc chế biến đồ uống. Tuy nhiên, không phải bộ phận nào của cây cũng được tận dụng triệt để. Trong khi hạt, củ hay hoa sen thường được sử dụng rộng rãi thì lá sen ở nhiều nơi vẫn chủ yếu được dùng trong chế biến thực phẩm hoặc làm nguyên liệu gói đồ ăn. Việc nghiên cứu ứng dụng lá sen như một vật liệu mới cho các sản phẩm tiêu dùng vì vậy được xem là hướng đi có tiềm năng trong việc gia tăng giá trị của cây sen.
Công nghệ Sen sấy khô giúp tạo nên một "chất liệu thủ công mỹ nghệ mới" cho Việt Nam
Từ ý tưởng tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên này, Công ty TNHH Ecolotus Việt Nam đã thử nghiệm đưa lá sen vào các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và bao bì. Ecolotus theo đuổi tuần hoàn chuỗi giá trị sen với tiêu chí khai thác hết tiềm năng từ mọi bộ phận của sen, các nguyên liệu từ cây sen được Ecolotus kết hợp các vật liệu thân thiện môi trường khác để tạo ra đa dạng các sản phẩm như bông sen “bất tử” nhờ công nghệ sấy khô, túi xách lá sen, trà hoa sen, trà lá sen, nón lá sen, tranh canvas, … Mỗi sản phẩm phục vụ một lĩnh vực khác nhau trong đời sống.
Riêng sản phẩm giấy lá sen là sự kết hợp giữa lá sen sấy khô và giấy Kraft vừa giúp bảo vệ môi trường, vừa tăng tính chịu lực. Giấy có thể được thiết kế với nhiều kích thước khác nhau tùy theo yêu cầu của khách hàng. Đây trở thành một chất liệu tự nhiên mới phục vụ cho những ngành công nghiệp sáng tạo khác như thời trang, nội thất, quà tặng, bao bì, … Mỗi sản phẩm thân thiện với môi trường của Ecolotus đều có thời gian sử dụng, dài hay ngắn tùy thuộc vào sự cẩn thận của người tiêu dùng. Mục đích của Ecolotus là kéo dài thời gian sống của hoa chứ không nhựa hóa nó. Nếu nhựa hóa, các sản phẩm sẽ “bền vững” theo thời gian nhưng khó phân hủy và gây tác động xấu tới môi trường.
Các sản phẩm được làm từ lá sen (Ảnh: Ecolotus)
Bên cạnh ý nghĩa về môi trường và thiết kế, việc phát triển các sản phẩm từ lá sen còn góp phần mở rộng chuỗi giá trị của cây sen trong nền kinh tế nông nghiệp. Khi nhiều bộ phận của cây được khai thác cho các mục đích khác nhau, giá trị kinh tế tổng thể của cây sen có thể được nâng cao, giúp tạo thêm cơ hội cho các hoạt động sản xuất và sáng tạo sản phẩm, từ đó mà góp phần đa dạng hóa đầu ra cho các vùng trồng sen.
Hiện tại, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ sen của Ecolotus như túi xách, nón lá, sổ tay đã xuất đi thị trường Nhật, Đức, Thụy Điển, Pháp... Mỗi năm, doanh nghiệp nhận đơn hàng từ Tập đoàn Lotte với số lượng 50.000 chiếc