Trong bối cảnh ngành nước đối mặt đồng thời với áp lực thất thoát tài nguyên, chi phí năng lượng gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững, chuyển đổi số đang trở thành xu hướng trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và vận hành. Đây là nội dung được nhiều chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp tập trung trao đổi tại hội thảo “Innovation Talk: Chuyển đổi số trong ngành nước” tổ chức ngày 19/5 tại Hà Nội.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện các đơn vị quản lý, Hội Cấp thoát nước Việt Nam cùng các doanh nghiệp, đơn vị vận hành hạ tầng nước và chuyên gia trong lĩnh vực cấp thoát nước. Các đại biểu tập trung thảo luận về xu hướng số hóa, quản trị dữ liệu, tối ưu năng lượng và các giải pháp công nghệ phục vụ vận hành ngành nước.
Tại hội thảo, bà Đoàn Thị Hà, Phó Tổng Giám đốc Khối Tự động hóa Công nghiệp (Schneider Electric Việt Nam), nhận định ngành nước đang chịu tác động ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, áp lực giảm phát thải, chi phí năng lượng và yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ. Theo bà, trong bối cảnh hạ tầng ngày càng phức tạp, doanh nghiệp ngành nước cần đẩy mạnh số hóa, tự động hóa và quản trị dữ liệu để nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu tài nguyên.
Bà Đoàn Thị Hà, Phó Tổng Giám đốc Khối Tự động hóa Công nghiệp (Schneider Electric Việt Nam).
Đại diện Schneider Electric cho biết doanh nghiệp đang phát triển các giải pháp tích hợp giữa điện khí hóa, tự động hóa và số hóa trên nền tảng EcoStruxure nhằm hỗ trợ kết nối dữ liệu từ thiết bị tới hệ thống điều hành, phục vụ giám sát, phân tích và tối ưu vận hành trong ngành nước.
Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Vũ Ngọc Tuấn, Đại diện Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang được xác định là định hướng trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển bền vững. Theo ông, nhiều công nghệ như AI, Big Data, SCADA hay Digital Twin đang từng bước được ứng dụng trong quản lý tài nguyên nước, giám sát hồ chứa, cảnh báo thiên tai và vận hành hệ thống cấp thoát nước.
Ông Vũ Ngọc Tuấn, Đại diện Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Theo ông Vũ Ngọc Tuấn, đến tháng 5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành kết nối 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Dẫn trường hợp của Sawaco, ông cho biết việc ứng dụng phân tích dữ liệu trong vận hành đã giúp đơn vị giảm tỷ lệ thất thoát nước xuống còn 12,51%, vượt mức mục tiêu đề ra (12,8%).
Ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam, đánh giá ngành nước Việt Nam đã có nhiều bước phát triển trong hơn 30 năm qua, song mô hình quản trị truyền thống đang bộc lộ những hạn chế về thất thoát nước, tiêu hao năng lượng và hiệu quả vận hành. Theo ông, chuyển đổi số không chỉ là đầu tư thiết bị hay phần mềm mà là thay đổi phương thức quản trị, chuyển sang điều hành dựa trên dữ liệu.
Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia từ Schneider Electric Việt Nam đã giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ cho ngành nước như trung tâm điều hành tập trung AVEVA, nền tảng tự động hóa mở EcoStruxure Automation Expert, các giải pháp SCADA và telemetry, công nghệ Digital Twin, quản lý thất thoát nước, mô phỏng và tối ưu vận hành nhà máy xử lý nước.
Các giải pháp về hạ tầng điện và quản lý năng lượng cũng được trình bày tại hội thảo, bao gồm biến tần trung thế và hạ thế, hệ thống UPS, tủ điện trung thế MCset, tủ RM AirSeT không sử dụng khí SF6, nền tảng quản lý năng lượng và giám sát thiết bị theo thời gian thực. Theo các chuyên gia, việc tích hợp các giải pháp số giúp doanh nghiệp ngành nước tối ưu tiêu thụ điện năng, nâng cao độ tin cậy vận hành, giảm phát thải và hỗ trợ bảo trì dự đoán.
Hội thảo là dịp để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và đơn vị vận hành ngành nước trao đổi kinh nghiệm, cập nhật xu hướng công nghệ cũng như các giải pháp quản trị dữ liệu, năng lượng trong lĩnh vực cấp thoát nước. Các nội dung được chia sẻ cho thấy chuyển đổi số đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu tài nguyên và hướng tới phát triển bền vững của ngành nước.
Ngọc Anh