Theo Chỉ thị, trong những năm qua, công tác quản lý, đầu tư xây dựng hạ tầng và thu hút đầu tư vào cụm công nghiệp (CCN) đã được các địa phương quan tâm triển khai, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp địa phương, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho lao động trên địa bàn, đóng góp cho ngân sách địa phương, góp phần thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước “ly nông bất ly hương” và xây dựng nông thôn mới.

Hệ thống pháp luật về CCN từng bước được hoàn thiện; trong đó, việc quản lý, phát triển CCN được thực hiện theo trình tự, quy định của pháp luật, phân cấp hoàn toàn cho chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện, đơn giản hóa thủ tục hành chính và làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về CCN. Công tác xúc tiến, thu hút, lựa chọn doanh nghiệp làm chủ đầu tư hạ tầng được các địa phương quan tâm, chất lượng thành lập mới, mở rộng các CCN được nâng lên (xuất phát từ nhu cầu thực tế sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, thu hút được các doanh nghiệp đầu tư kinh doanh hạ tầng),...

Tuy nhiên, tại một số địa phương, công tác quản lý, đầu tư và phát triển CCN vẫn còn những hạn chế như: công tác rà soát, xử lý CCN, dự án trong CCN chậm triển khai chưa được thường xuyên, kịp thời; đầu tư kết cấu hạ tầng một số CCN chưa đồng bộ, tiến độ đầu tư kéo dài; công tác xử lý môi trường tại CCN có cải thiện nhưng chưa đạt yêu cầu, mong muốn; tỷ lệ lấp đầy và hiệu quả sử dụng đất tại một số CCN còn thấp.

Bên cạnh đó, việc thu hút dự án đầu tư chưa gắn chặt với định hướng phát triển ngành, lợi thế của địa phương, chủ yếu theo hướng đa ngành, chưa chú trọng phát triển CCN theo hướng bền vững, hiệu quả (như: CCN sinh thái, CCN công nghệ cao, CCN chuyên ngành, CCN hỗ trợ,...); đa số các địa phương chưa xây dựng chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN; công tác theo dõi, cập nhật dữ liệu, báo cáo và hậu kiểm chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số,...

Để tiếp tục triển khai, chấp hành quy định của pháp luật, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong đầu tư, phát triển CCN theo hướng hiệu quả, bền vững, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển, Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện các nội dung tại Chỉ thị.

Trong công tác xúc tiến đầu tư, các địa phương được yêu cầu tăng cường thu hút, lựa chọn doanh nghiệp có năng lực làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN. Định hướng, ưu tiên khuyến khích phát triển các loại hình CCN theo hướng bền vững, hiệu quả (như: CCN sinh thái, CCN công nghệ cao, CCN chuyên ngành, CCN hỗ trợ, CCN làng nghề...) gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế các bon thấp. Thu hút đầu tư vào CCN phải gắn với định hướng phát triển công nghiệp, lợi thế về nguyên liệu, lao động, hạ tầng và thị trường của từng địa phương; ưu tiên dự án có công nghệ cao, công nghệ sạch, giá trị gia tăng cao, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, thân thiện môi trường và có khả năng liên kết chuỗi.

Đối với công tác đầu tư hạ tầng và bảo vệ môi trường, Bộ Công Thương yêu cầu chỉ đạo chủ đầu tư tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật của CCN; trong đó, lưu ý đầu tư công trình thu gom, xử lý nước thải theo pháp luật về bảo vệ môi trường, đảm bảo 100% CCN có nước thải được xử lý đạt quy chuẩn môi trường giai đoạn 2026-2030.

Chỉ thị đồng thời yêu cầu thường xuyên tổ chức rà soát, có biện pháp xử lý dứt điểm theo quy định của pháp luật đối với các dự án đầu tư hạ tầng CCN, dự án đầu tư trong CCN chậm tiến độ, không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, sử dụng đất không hiệu quả, vi phạm pháp luật (nếu có); chịu trách nhiệm quản lý hiệu quả các CCN trên địa bàn.

Việc sắp xếp, xử lý các đơn vị nhà nước đã được giao làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN phải phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, pháp luật liên quan. Đối với các CCN hình thành trước Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg, Chỉ thị yêu cầu xử lý dứt điểm việc thành lập theo quy định tại khoản 4 Điều 35 Nghị định số 32/2024/NĐ-CP, được sửa đổi tại điểm c khoản 18 Điều 1 Nghị định số 303/2026/NĐ-CP; thời hạn xử lý hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Ngoài ra, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu chỉ đạo hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật tại các CCN trên địa bàn, như: pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và pháp luật khác có liên quan, để chấn chỉnh công tác quản lý, đầu tư phát triển các CCN trên địa bàn. Chỉ đạo thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về CCN theo quy định.