Tái chế rác thải nhựa thành gỗ nhựa composite đang mở ra giải pháp xử lý chất thải hiệu quả, đồng thời tạo ra vật liệu xanh phục vụ xây dựng và đô thị bền vững.
Việc xử lý rác thải nhựa vốn là bài toán đau đầu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo số liệu thực tế, hàng triệu tấn nhựa sinh hoạt được thải ra mỗi năm, phần lớn trong số này không được thu gom hoặc tái chế hiệu quả, dẫn đến ô nhiễm đất, nước và hệ sinh thái.
Trước thực trạng ô nhiễm rác thải nhựa ngày càng gia tăng, mô hình thí điểm sản xuất gỗ nhựa composite từ nhựa tái chế đã được triển khai trong khuôn khổ dự án “Lồng ghép chống chịu biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường để phát triển các đô thị xanh”. Dự án do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), thông qua Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), nhằm góp phần hoàn thiện chính sách bảo vệ môi trường, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu cho các đô thị.
Rác thải nhựa kết hợp cùng các nguyên liệu tạo ra các sản phẩm như cửa, tấm lát sàn và vật liệu xây dựng, trang trí nội, ngoại thất (Ảnh: MT&CS)
Ứng dụng công nghệ ép đùn Wood Plastic Composite (WPC), mô hình thí điểm đưa nhựa tái chế kết hợp với bột gỗ, phụ gia và bột đá để tạo ra vật liệu gỗ nhựa composite có tính cơ học cao và độ bền vượt trội. Sản phẩm phù hợp để sản xuất cửa, tấm lát sàn, lam chắn nắng và nhiều vật liệu xây dựng, trang trí nội, ngoại thất khác.
Đây là bước ngoặt trong xử lý nhựa thải từ vật liệu khó phân hủy trở thành sản phẩm mang giá trị sử dụng cao, vừa giảm áp lực lên môi trường, vừa đáp ứng nhu cầu nguyên vật liệu xanh trong sản xuất.
Dự án thí điểm được triển khai tại Công ty TNHH MTV Gỗ Nhựa PCC-1, với công nghệ tiên tiến sử dụng hạt nhựa tái chế kết hợp bột gỗ và phụ gia phù hợp để sản xuất gỗ nhựa composite cho các sản phẩm như cửa, tấm lát sàn và vật liệu xây dựng, trang trí nội – ngoại thất.
Theo báo cáo từ đơn vị triển khai, mô hình vận hành ổn định với 95% sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và được thị trường nội địa đón nhận tích cực. Điểm đặc biệt của quy trình là toàn bộ phế phẩm, đầu mẩu phát sinh được thu hồi, nghiền và tái sử dụng ngay tại xưởng, giúp tiết kiệm nguyên liệu và giảm lượng chất thải.
Trung bình mỗi tháng, nhà máy thí điểm sử dụng khoảng 17,3 tấn nhựa tái chế, tương đương hơn 200 tấn nhựa mỗi năm. Đây là lượng chất thải nhựa đáng kể, vốn có nguy cơ trở thành rác khó xử lý trong thời gian dài. Khi vận hành hết công suất, dây chuyền có thể sản xuất khoảng 120.000 mét dài gỗ nhựa composite mỗi năm, qua đó tái sử dụng gần 400 tấn phế liệu nhựa.
Sản phẩm cánh cửa được tạo ra từ gỗ composite (Ảnh: KTĐT)
Bên cạnh lợi ích môi trường, mô hình còn tạo thêm việc làm, nâng cao tay nghề cho lao động địa phương và thiết lập nguồn nguyên liệu bền vững cho ngành sản xuất vật liệu xanh.
“Quy trình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn giúp giải quyết vấn đề nan giải về rác thải nhựa,” ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhấn mạnh. Việc nhân rộng mô hình này tại nhiều tỉnh, thành phố cũng được kỳ vọng sẽ góp phần đáng kể vào mục tiêu kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu chất thải và đi đôi với tăng trưởng xanh.
Mô hình thí điểm biến rác thải nhựa thành gỗ nhựa composite đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả trong xử lý chất thải nhựa tại Việt Nam. Không chỉ giải quyết vấn đề môi trường, mô hình còn tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao, phù hợp với xu hướng sản xuất sạch hơn và nền kinh tế tuần hoàn, mở ra một hướng đi mới cho phát triển đô thị xanh bền vững.