Minh bạch dữ liệu mua sắm để thúc đẩy mục tiêu ESG

Tiêu dùng bền vững

23/06/2026

Khi nhắc đến phát triển bền vững, nhiều doanh nghiệp thường tập trung vào tối ưu hóa sản xuất, tiết kiệm năng lượng hoặc giảm phát thải tại nhà máy. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng một trong những nguồn phát thải lớn nhất lại nằm ở chuỗi cung ứng, đặc biệt là hoạt động mua sắm hàng hóa và dịch vụ.

Theo số liệu của CDP (Carbon Disclosure Project) năm 2024, khoảng 75% dấu chân carbon của doanh nghiệp đến từ chuỗi giá trị, trong đó hạng mục “hàng hóa và dịch vụ mua vào” thường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong phát thải gián tiếp (Scope 3). Tổng lượng phát thải từ chuỗi cung ứng có thể cao gấp 26 lần so với phát thải trực tiếp từ hoạt động vận hành nội bộ.

Trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển bền vững, tiêu chuẩn ESG và cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới (CBAM) ngày càng được siết chặt, mua sắm xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) hiện chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam nhưng lại là nhóm gặp nhiều khó khăn trong quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Theo số liệu từ Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), chỉ khoảng 15% doanh nghiệp Việt Nam đang triển khai chuyển đổi số một cách thực chất. Trong khi đó, chi phí đầu tư công nghệ vẫn là rào cản lớn nhất khiến nhiều doanh nghiệp chậm thay đổi.

Chuyển đổi số là cơ hội để doanh nghiệp SME thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững (Ảnh: Quang Định)

Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp vẫn tìm kiếm nhà cung cấp thông qua các mối quan hệ cá nhân, điện thoại hoặc các nền tảng nhắn tin. Quy trình báo giá, ký kết hợp đồng và lưu trữ chứng từ còn phân tán, thiếu tính kết nối và minh bạch, vừa gây gia tăng chi phí giao dịch, vừa tạo ra carbon “ẩn” từ việc sử dụng giấy tờ, di chuyển và vận hành thiếu hiệu quả.

Chia sẻ tại Hội thảo “Ứng dụng giải pháp xanh trong chuỗi cung ứng và logistics” ngày 19/6/2026 vừa qua, đại diện Công ty Cổ phần Apetechs đánh giá: số hóa hoạt động mua sắm là một trong những giải pháp giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả quản trị và thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Việc chuyển toàn bộ quy trình từ tìm kiếm nhà cung cấp, báo giá, đấu thầu, ký kết hợp đồng đến đánh giá đối tác lên môi trường số giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian và nguồn lực.

Đặc biệt, các nền tảng kết nối giao dịch B2B đang mở ra hướng tiếp cận mới khi cho phép doanh nghiệp xây dựng hồ sơ năng lực số, so sánh báo giá minh bạch, đánh giá nhà cung cấp dựa trên dữ liệu và lưu vết toàn bộ lịch sử giao dịch.

Nền tảng API Flatform của Công ty Cổ phần Apetechs giúp tối ưu hoá quy trình tìm sản phẩm, tạo yêu cầu báo giá và chào giá (Ảnh chụp màn hình)

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, số hoá hoạt động mua sắm còn tạo ra nhiều giá trị môi trường thông qua việc giảm sử dụng giấy tờ, hạn chế các chuyến đi không cần thiết và ưu tiên lựa chọn nhà cung cấp địa phương nhằm rút ngắn quãng đường vận chuyển.

Dữ liệu giao dịch được số hóa và tập trung cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp đo lường phát thải Scope 3, xây dựng báo cáo ESG và từng bước tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Các chuyên gia nhận định, tiêu dùng bền vững không chỉ diễn ra ở cấp độ cá nhân mà còn cần được thúc đẩy trong toàn bộ chuỗi giá trị doanh nghiệp với vai trò dẫn dắt của hoạt động mua sắm. Mỗi quyết định lựa chọn nhà cung cấp không chỉ tác động đến chi phí và chất lượng sản phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lượng phát thải, mức độ minh bạch và khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước các yêu cầu mới của thị trường toàn cầu.

Trong bối cảnh chuyển đổi kép “số hóa - xanh hóa” đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng các nền tảng số vào quản trị mua sắm được xem là giải pháp thiết thực để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời góp phần xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và kinh tế xanh. Chuyển đổi số trong mua sắm vì thế không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn là bước đi quan trọng hướng tới mô hình sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm.

Tags: