Thực hiện mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính, Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Thanh Hóa đang đẩy mạnh các giải pháp sản xuất xanh trong toàn bộ quy trình sản xuất bia. 

Được thành lập từ năm 1989, nhà máy bia Hà Nội - Thanh Hóa  hiện vận hành với công suất thiết kế khoảng 80 triệu lít bia mỗi năm. Quy mô này kéo theo nhu cầu lớn về điện, nhiên liệu đốt và nước, đồng thời phát sinh lượng đáng kể nước thải, khí thải và nhiệt thải. Việc kiểm soát các nguồn phát sinh này được xác định là yếu tố then chốt để giảm tác động môi trường trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Dây chuyền sản xuất bia chai của Công ty CP Bia Hà Nội – Thanh Hóa (Ảnh: taichinhdoanhnghiep)

Giảm phát thải từ các nguồn phát sinh chính

Một trong những hướng tiếp cận được triển khai sớm là kiểm soát phát thải từ khâu xử lý nước thải. Từ năm 2016, doanh nghiệp đã thu hồi và xử lý khí sinh học phát sinh trong quá trình sản xuất để sử dụng làm nhiên liệu cho lò hơi, giúp giảm lượng nhiên liệu hóa thạch phải sử dụng, đồng thời hạn chế phát tán khí nhà kính ra môi trường, hướng tới mô hình sản xuất tuần hoàn ngay trong phạm vi nhà máy.

Song song với đó, hệ thống lò hơi được cải tạo nhằm giảm mức tiêu hao nhiên liệu và hạn chế bụi, nhiệt trong khí thải. Việc đưa lò hơi mới vào vận hành từ năm 2022 giúp nâng cao hiệu suất đốt, giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ và cải thiện chất lượng khí thải đầu ra, qua đó giảm tác động tới môi trường không khí khu vực xung quanh.

Ở khâu làm lạnh, các giải pháp giảm nhiệt thải và tối ưu vận hành cũng được triển khai. Việc nâng cấp dàn ngưng tụ, điều chỉnh chế độ vận hành theo điều kiện môi trường giúp hạn chế lượng nhiệt xả ra không khí, đồng thời giảm điện năng tiêu thụ trong giờ cao điểm. Đây là yếu tố quan trọng bởi điện năng tiêu thụ càng lớn thì lượng phát thải gián tiếp từ hệ thống điện càng cao.

Hệ thống nén lạnh pittong nhằm cấp nhiệt lạnh cho quá trình lên men

Thực tế cho thấy giai đoạn 2019–2023, tổng điện năng tiêu thụ tại nhà máy đã giảm từ hơn 6 triệu kWh xuống còn khoảng 4,5 triệu kWh mỗi năm. Lượng than sử dụng cũng giảm từ gần 4.700 tấn xuống khoảng 2.500 tấn. Việc giảm đồng thời điện và nhiên liệu đốt cho thấy các biện pháp kiểm soát phát thải tại nguồn đã mang lại hiệu quả nhất định.

Tiết kiệm tài nguyên, hướng tới sản xuất bền vững

Cùng với kiểm soát phát thải, quản lý tài nguyên nước được xem là giải pháp quan trọng trong lộ trình sản xuất xanh của doanh nghiệp. Nếu như trước đây, để sản xuất 1 lít bia cần tới khoảng 11 lít nước, thì đến năm 2024, mức tiêu thụ đã giảm xuống còn khoảng 6,5 lít. Việc giảm cường độ sử dụng nước không chỉ tiết kiệm tài nguyên mà còn kéo theo giảm lượng nước thải phát sinh, qua đó giảm áp lực cho hệ thống xử lý.

Trong giai đoạn 2024 - 2025, doanh nghiệp đã đưa vào vận hành hệ thống hạ nhiệt dịch nha hai cấp, cho phép thu hồi và tái sử dụng nhiệt, giảm nhu cầu sử dụng nước lạnh sâu và hạn chế vận hành hệ thống lạnh trong các khung giờ tiêu thụ điện cao. Nhờ đó, tải điện trong giờ cao điểm giảm từ 25 - 35%, góp phần giảm phát thải gián tiếp từ sản xuất điện.

Tack chứa 200m³ và tank chứa nước lạnh 140m³ đủ để tích trữ nước lạnh cho quá trình hạ 8 mẻ dịch nha cho 1 ngày đêm 

Theo tính toán, riêng giải pháp hạ nhiệt hai cấp giúp tiết kiệm gần 660 triệu đồng chi phí điện mỗi năm. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn nằm ở hiệu quả môi trường khi các giải pháp kỹ thuật vừa giảm tiêu thụ năng lượng, vừa giảm phát thải CO₂ và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên đầu vào.

Thực tiễn từ nhà máy bia tại Thanh Hóa cho thấy, sản xuất xanh không chỉ là câu chuyện của những dự án đầu tư quy mô lớn, mà có thể bắt đầu từ các cải tiến kỹ thuật cụ thể, gắn với từng công đoạn sản xuất. Các giải pháp khi được triển khai có hệ thống và đo lường được hiệu quả, sẽ góp phần hình thành mô hình sản xuất bền vững, phù hợp với yêu cầu giảm phát thải trong công nghiệp hiện nay.

Phạm Hùng