Hiện Việt Nam đã ban hành hơn 14.200 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), trong đó có khoảng 400 tiêu chuẩn liên quan trực tiếp đến sản xuất bền vững, năng lượng sạch, đô thị thông minh, giảm phát thải và tiêu dùng xanh. Đây là bộ công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược, cơ quan quản lý ban hành chính sách và người dân thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng thân thiện môi trường.

Những năm gần đây, chuyển đổi xanh trở thành ưu tiên lớn của quốc gia, thể hiện qua Nghị quyết 24-NQ/TW về ứng phó biến đổi khí hậu, Chiến lược tăng trưởng xanh đến 2050 và đặc biệt là cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” tại COP26. Để hiện thực hóa các định hướng này, Việt Nam đã đẩy mạnh hài hòa hóa tiêu chuẩn trong nước với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế ISO, IEC, ITU… giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thị trường toàn cầu và đáp ứng các yêu cầu về tài chính xanh, ESG hay dán nhãn sinh thái.

Ngày càng nhiều các sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam (Ảnh minh hoạ)

Hệ thống tiêu chuẩn xanh hiện bao phủ hơn 10 nhóm lĩnh vực trọng điểm. Trong năng lượng, Việt Nam có hàng chục tiêu chuẩn về điện gió, điện mặt trời, pin lưu trữ, pin nhiên liệu và quản lý hiệu suất năng lượng theo ISO 50001. Các tiêu chuẩn này hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu công nghệ, tiết kiệm điện, giảm phát thải và khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo.

Trong nông nghiệp - lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu, các tiêu chuẩn VietGAP, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và truy xuất nguồn gốc đã giúp nâng chất lượng sản phẩm, đảm bảo an toàn thực phẩm và mở rộng thị trường quốc tế. 

Ở lĩnh vực tiêu dùng, các quy định về bao bì xanh, tái chế và ghi nhãn tạo động lực để doanh nghiệp giảm rác thải, tăng vòng đời sản phẩm, hướng tới kinh tế tuần hoàn.

Không chỉ dừng lại ở việc đánh giá và kiểm soát tác động môi trường, tiêu chuẩn xanh còn là đòn bẩy thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Những bộ tiêu chuẩn về carbon, dán nhãn sinh thái hay mô hình sản xuất sạch hơn đang góp phần hình thành thị trường xanh minh bạch và cạnh tranh hơn, nơi doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư công nghệ sạch và các giải pháp giảm phát thải.

Tuy vậy, quá trình tiêu chuẩn hóa vẫn còn khoảng trống ở các lĩnh vực mới như hydro xanh, nhiên liệu sạch, đô thị thông minh hay công nghệ tuần hoàn thế hệ mới. Việt Nam đang xây dựng kế hoạch bổ sung, cập nhật và hài hòa tiêu chuẩn với quốc tế để đón đầu các xu hướng công nghệ và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Với vai trò là “ngôn ngữ kỹ thuật chung”, tiêu chuẩn xanh đang từng bước tạo nền móng cho kinh tế xanh, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực và đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình chuyển đổi sang một nền kinh tế phát thải thấp, hiệu quả tài nguyên và bền vững hơn.