Thực tế cho thấy, người tiêu dùng ngày càng có ảnh hưởng lớn đến định hướng phát triển của doanh nghiệp. Khi thị trường xuất hiện nhu cầu đối với các sản phẩm thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng hoặc có nguồn gốc bền vững, các doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh chiến lược sản xuất để đáp ứng. Theo ghi nhận gần đây, xu hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến yếu tố “xanh” trong lựa chọn hàng hóa, từ thực phẩm, đồ gia dụng đến các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày.

Mặc dù số lượng sản phẩm thân thiện môi trường tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, nhưng nhu cầu đang tăng lên rõ rệt, đặc biệt ở nhóm người tiêu dùng trẻ tại các đô thị lớn. Điều này cho thấy một sự chuyển dịch đáng chú ý từ tiêu dùng truyền thống sang tiêu dùng có trách nhiệm.

Chia sẻ về xu hướng này, chị Lê Lan Anh đại diện doanh nghiệp bán lẻ tại Hà Nội cho biết: “Khách hàng hiện nay không chỉ hỏi về giá, mà còn quan tâm sản phẩm có tiết kiệm điện không, có chứng nhận môi trường không. Những sản phẩm có nhãn năng lượng hoặc được quảng bá là thân thiện môi trường thường có tốc độ tiêu thụ tốt hơn trước”.

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhận định, tiêu dùng bền vững là một trong những yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng xanh, bởi người tiêu dùng là lực lượng nòng cốt ảnh hưởng tới thị trường, quyết định doanh nghiệp sản xuất cái gì và sản xuất như thế nào.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này vẫn đang đối mặt với không ít rào cản. Một trong những thách thức lớn nhất là yếu tố giá cả và thói quen tiêu dùng. Các sản phẩm như túi phân hủy sinh học hay hàng hóa đạt chứng nhận xanh vẫn có giá cao hơn so với sản phẩm thông thường, khiến nhiều người tiêu dùng còn e dè khi lựa chọn.

Chị Trần Minh Trang, người tiêu dùng tại phường Đống Đa, Hà Nội, chia sẻ: “Tôi cũng muốn dùng sản phẩm thân thiện môi trường, nhưng nhiều khi giá cao hơn khá nhiều so với sản phẩm bình thường. Nếu có thêm ưu đãi hoặc nhiều lựa chọn hơn thì chắc chắn tôi sẽ chuyển sang dùng hoàn toàn”.

Bên cạnh đó, nhận thức về tiêu dùng xanh dù đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đồng đều. Không ít người tiêu dùng vẫn chưa thực sự hiểu rõ thế nào là sản phẩm thân thiện môi trường hoặc chưa có đủ thông tin để phân biệt, khiến thị trường xuất hiện tình trạng “xanh hóa hình thức”, gây khó khăn cho người tiêu dùng trong quá trình lựa chọn.

Theo ông Nguyễn Đình Thọ, để thúc đẩy tiêu dùng xanh, cần tăng cường minh bạch thông tin, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, nhãn sinh thái và đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Khi người tiêu dùng có đủ thông tin, họ sẽ tự tin hơn trong việc lựa chọn sản phẩm thân thiện môi trường.

Có thể thấy, tiêu dùng xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành một yêu cầu tất yếu trong tiến trình phát triển bền vững. Mỗi quyết định mua sắm, dù nhỏ, đều góp phần tạo nên sự thay đổi lớn. Khi người tiêu dùng thay đổi, doanh nghiệp sẽ thay đổi, và từ đó nền kinh tế cũng sẽ chuyển dịch theo hướng xanh hơn, bền vững hơn.