Đắk Lắk là một trong những địa phương có diện tích trồng sầu riêng lớn của cả nước. Mỗi năm, hàng chục nghìn tấn vỏ sầu riêng phát sinh sau quá trình chế biến và tiêu thụ thường bị bỏ đi hoặc xử lý theo phương pháp truyền thống như đốt hoặc chôn lấp, vừa gây lãng phí nguồn tài nguyên sinh khối, vừa tạo áp lực đối với môi trường.

Xuất phát từ thực tế đó, Hợp tác xã Nông nghiệp Xuất nhập khẩu 001 Ea Knuếc (Đắk Lắk) đã dành gần hai năm nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ sản xuất than sinh học và than viên nén từ chính nguồn nguyên liệu tưởng chừng vô giá trị này. Đây được xem là mắt xích cuối cùng để hoàn thiện chuỗi giá trị của ngành hàng sầu riêng, trong đó mọi bộ phận của quả đều được tận dụng nhằm tạo ra giá trị kinh tế.

Theo bà Nguyễn Thị Hường, Giám đốc Hợp tác xã, mục tiêu của đơn vị không chỉ dừng lại ở xuất khẩu trái tươi hay các sản phẩm chế biến, mà còn hướng đến khai thác tối đa nguồn phụ phẩm để giảm thiểu chất thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo quy trình đang được Hợp tác xã hoàn thiện, vỏ sầu riêng sau khi thu gom sẽ được đưa vào lò nhiệt phân (biochar kiln). Quá trình nhiệt phân diễn ra trong khoảng 6 giờ trong điều kiện kiểm soát lượng oxy nhằm tạo ra than sinh học có hàm lượng cacbon cao.

Sau khi lấy ra khỏi lò, than được làm nguội, nghiền thành bột mịn. Tùy theo mục đích sử dụng, sản phẩm có thể được giữ nguyên ở dạng bột hoặc đưa vào máy ép để tạo thành các viên nén có kích thước đồng đều.

Toàn bộ quy trình được nghiên cứu nhằm hạn chế phát sinh khói, giảm phát thải trong quá trình sản xuất cũng như khi sử dụng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường đối với các sản phẩm nhiên liệu sinh học thân thiện với môi trường.

Mặc dù hiện nay sản phẩm vẫn đang trong giai đoạn sản xuất thử nghiệm, Hợp tác xã đã nhận được sự quan tâm của nhiều đối tác quốc tế.

Theo chia sẻ của lãnh đạo Hợp tác xã, một số doanh nghiệp tại châu Âu đã bày tỏ nhu cầu nhập khẩu với sản lượng lớn để phục vụ thị trường sưởi ấm mùa đông và ngành thực phẩm BBQ.
Để đáp ứng nhu cầu này, Hợp tác xã đang xúc tiến đầu tư nhà máy quy mô lớn hơn, hoàn thiện dây chuyền sản xuất và chuẩn hóa chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Đắk Lắk không chỉ có nguồn nguyên liệu vỏ sầu riêng dồi dào mà còn sở hữu nhiều loại phụ phẩm nông nghiệp khác như vỏ cà phê, bã mía, lõi ngô hay phụ phẩm cây công nghiệp. Do đó, công nghệ sản xuất biochar hoàn toàn có thể mở rộng sang các nguồn nguyên liệu này, tạo ra nhiều dòng sản phẩm phục vụ nông nghiệp, năng lượng sinh học và xuất khẩu.