Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang diễn ra mạnh mẽ, khi người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến chất lượng, giá cả hay thương hiệu sản phẩm, mà còn cân nhắc cả yếu tố môi trường, cụ thể là bao bì. Việc lựa chọn một sản phẩm giờ đây đôi khi được bắt đầu từ lớp giấy bọc, chiếc túi giấy có thể phân hủy, hay lọ thủy tinh tái sử dụng. Trong bối cảnh rác thải nhựa và khủng hoảng môi trường toàn cầu trở thành mối quan tâm cấp thiết, bao bì không chỉ là phương tiện đóng gói mà còn là lời cam kết xanh từ doanh nghiệp đến người tiêu dùng.

Khảo sát của NielsenIQ (2024) cho thấy 73% người tiêu dùng toàn cầu sẵn sàng thay đổi hành vi mua sắm để giảm tác động môi trường, trong đó bao bì là yếu tố trực tiếp và dễ nhận biết nhất. Tại Việt Nam, một khảo sát nội bộ của Q&Me trên 1.000 người tại Hà Nội và TP.HCM cũng chỉ ra rằng 64% người được hỏi sẵn sàng chi thêm 5-10% cho sản phẩm có bao bì thân thiện môi trường. Đáng chú ý, nhóm tuổi từ 18-35 chiếm tỷ lệ cao nhất trong nhóm sẵn sàng chi trả này.

Nhiều người trẻ hiện nay đang xem bao bì xanh như một phần của lối sống có trách nhiệm. Nguyễn Thanh Vân (23 tuổi, nhân viên thiết kế tại Hà Nội) chia sẻ: “Tôi từng chọn mua một thương hiệu mỹ phẩm nội địa đơn giản vì họ dùng hộp giấy tái chế và hạn chế nhựa. Tôi cảm thấy đây không chỉ là mua sắm mà còn là một hành động đúng đắn. Với Vân, lựa chọn bao bì xanh là một cách để sống có trách nhiệm và thể hiện cá tính tiêu dùng.”

Còn với Trần Hoàng Long (26 tuổi, freelancer tại Bình Dương), những món đồ được bọc trong lớp túi kraft, kèm thông điệp như “Hãy tái sử dụng tôi nhé”, mang lại cảm giác tin cậy và thiện cảm. “Tôi từng quay lại mua hàng và giới thiệu bạn bè chỉ vì bao bì có tâm như thế” Long nói. Anh cũng cho biết mình thường chia sẻ những món hàng có thiết kế bao bì thân thiện môi trường lên mạng xã hội như một cách lan tỏa thông điệp xanh.

Xu hướng tiêu dùng này đã tạo ra sức ép tích cực khiến nhiều doanh nghiệp thay đổi. Các thương hiệu lớn như Unilever, Vinamilk, Nestlé, và nhiều start-up trong ngành thực phẩm, mỹ phẩm, đồ dùng cá nhân… đều đã chuyển sang sử dụng bao bì giấy, bã mía, túi phân hủy sinh học, hay chai thủy tinh có thể hoàn trả.

Theo báo cáo của Công ty Tư vấn quản lý và chiến lược đa quốc gia McKinsey, doanh thu của các sản phẩm sử dụng bao bì thân thiện môi trường đang có xu hướng tăng trưởng tốt hơn từ 5–10% so với các sản phẩm truyền thống cùng loại. Tuy nhiên, việc thay đổi bao bì không đơn giản. Chi phí sản xuất cao, nguồn cung vật liệu còn hạn chế, và quy trình tái chế tại Việt Nam chưa thật sự hoàn thiện khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi muốn chuyển đổi.

Dù vậy, một số doanh nghiệp vẫn chọn đi trước đón đầu. Bà Nguyễn Thị Ngọc Huệ - Giám đốc Truyền thông và Đối ngoại, AEON Việt Nam chia sẻ, sử dụng bao bì xanh là một trong những mục tiêu lớn tiêu AEON Việt Nam xây dựng và phát triển hệ thống phân phối, xuất nhập khẩu bền vững thông qua mục tiêu: Xanh hóa hệ thống phân phối và phát triển chuỗi cung ứng các sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường. Theo đó AEON Việt Nam đã cung cấp nhiều mẫu mã và sự lựa chọn túi thân thiện môi trường, phù hợp với nhiều mục đích sử dụng của đa dạng các khách hàng. 

Trong thời đại mạng xã hội, bao bì sản phẩm không chỉ là lớp vỏ bảo vệ mà còn là công cụ truyền thông hiệu quả. Thiết kế bao bì đẹp, có thông điệp sống xanh, dễ dàng “lên hình” trên Instagram, TikTok… tạo nên hiệu ứng lan tỏa tự nhiên trong cộng đồng tiêu dùng trẻ. Từ đó, doanh nghiệp không chỉ bán được sản phẩm mà còn xây dựng được hình ảnh thương hiệu có trách nhiệm.

Bao bì xanh đang dần trở thành một chuẩn mực mới trong ngành bán lẻ. Thế hệ người tiêu dùng trẻ, những người được mệnh danh là “công dân toàn cầu” sẽ ngày càng đòi hỏi sự minh bạch và bền vững từ sản phẩm họ tiêu dùng. Bao bì, từ vị trí khiêm tốn ban đầu, giờ đây đã bước lên làm nhân vật chính trong cuộc cách mạng tiêu dùng bền vững.