Hải Phòng là địa phương có cơ cấu khoáng sản tương đối đa dạng, bao gồm đá vôi, đá xây dựng, sét gạch ngói, cát sỏi lòng sông và một số khoáng sản phi kim loại khác. Trong đó, đá vôi và đá xây dựng là nhóm khoáng sản có vai trò chiến lược, tập trung chủ yếu tại khu vực Tràng Kênh – Minh Đức và một số vùng lân cận, tạo nền tảng cho sự phát triển mạnh của ngành công nghiệp xi măng.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, phần lớn các loại khoáng sản trên địa bàn thành phố đều có trữ lượng không lớn. Việc khai thác trong thời gian dài, với quy mô ngày càng tăng, đang đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn hệ sinh thái, đặc biệt tại các khu vực đá vôi và vùng biển, đảo.

Theo dự báo giai đoạn 2025 - 2030, nhu cầu vật liệu cho các dự án hạ tầng, xây dựng và công nghiệp của Hải Phòng sẽ tiếp tục tăng mạnh. Riêng lĩnh vực san lấp và xây dựng đòi hỏi khối lượng rất lớn đất, đá, cát, tạo áp lực không nhỏ lên nguồn tài nguyên khoáng sản tự nhiên.

Để bảo đảm nguồn cung cho các công trình, dự án trọng điểm, thành phố đang tiếp tục rà soát, khoanh định các khu vực có tiềm năng khoáng sản, làm cơ sở cập nhật, điều chỉnh quy hoạch. Song song với đó là việc tận dụng tối đa trữ lượng còn lại tại các mỏ đã hết hạn khai thác, nhằm khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên được cấp phép, tránh lãng phí.

Đáng chú ý, cùng với giải pháp quy hoạch và quản lý khai thác khoáng sản, Hải Phòng đang thúc đẩy hướng đi mới thông qua việc sử dụng nguồn khoáng sản thứ sinh, đặc biệt là tro, xỉ và thạch cao phát sinh từ các cơ sở công nghiệp lớn.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố đang tồn trữ hàng triệu tấn thạch cao PG từ Nhà máy DAP - Vinachem và hàng trăm nghìn tấn tro, xỉ từ Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng. Bên cạnh đó, mỗi năm Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại cũng phát sinh khoảng 1 triệu tấn tro, xỉ. Đây là nguồn vật liệu tiềm năng có thể được sử dụng trong san lấp, xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng, nếu được xử lý và quản lý phù hợp.

Việc tận dụng tro, xỉ theo hướng coi đây là tài nguyên khoáng sản thứ sinh không chỉ giúp giảm áp lực khai thác tài nguyên thiên nhiên, mà còn góp phần giải quyết bài toán chất thải công nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường lâu dài.

Để hướng đi này phát huy hiệu quả, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện và đồng bộ hóa hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến sử dụng tro, xỉ trong xây dựng và san lấp. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn đối với các dự án hạ tầng sử dụng vật liệu tái chế; hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ xử lý, tái sử dụng; từng bước hình thành thị trường tiêu thụ ổn định, bền vững cho tro, xỉ.